Dansen vraagt vertrouwen: hoe Pendulum werkt aan sociale veiligheid

“Stap opzij sluit.” Op een lesavond bij Dansschool Pendulum klinkt het als een gewone aanwijzing tijdens een Engelse Wals of Quickstep. Maar achter die woorden schuilt een groter thema: sociale veiligheid. In Groningen geldt vanaf seizoen 2026-2027 het ‘Gronings normaal’ voor sportaanbieders. Bij Pendulum zijn ze al langer bewust bezig met hoe cursisten zich veilig en prettig voelen op de dansvloer.

Handen in elkaar, een hand op een schouderblad en de andere hand op de arm: bij stijldansen hoort lichamelijk contact vanzelfsprekend bij de sport. “Het is een ontwikkeling in de samenleving dat we ons veel bewuster zijn van het aanraken van een ander. Dat vind ik een goede ontwikkeling”, zegt Bernadette van Denzel, bestuurslid van de dansschool.

De vraag is hoe je daarmee omgaat. Daniël Lourens is secretaris en docent. “Bij stijldansen zijn er twee aspecten die extra gevoelig zijn voor sociale onveiligheid. Ten eerste zijn fysieke grenzen snel klein en dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend. En er is een machtspositie tussen docent en cursist. Dat kan een basis zijn om je onveilig te voelen.” “Daarom is het belangrijk om als docent goed kennis te maken met je groep. Je moet elkaar leren kennen en vragen waar cursisten zich comfortabel mee voelen. Dat moet je per cursist inschatten”, aldus voorzitter en docent Ylse Wierda.

Volgens de dansschool is de aandacht voor sociale veiligheid de afgelopen jaren sterk toegenomen, mede door landelijke discussies over grensoverschrijdend gedrag in de sport- en danswereld.

Voor Pendulum staat een veilige dansschool hoog in het vaandel en ze legt op haar website uitvoerig uit op welke aspecten ze hier invulling aan geven. Zo zijn ze bezig om te zorgen dat alle docenten een Verklaring omtrent het Gedrag (VOG) hebben. Daarnaast is er een onafhankelijke vertrouwenspersoon, stuurt het bestuur regelmatig enquêtes om de veilige omgeving te toetsen en speelt veilig dansen in de communicatie een belangrijke rol.

Voor de gemeente Groningen geldt dat een startpunt voor een leven lang met plezier sporten en bewegen en gezondere inwoners begint bij een sociaal veilig sportklimaat waarbij iedereen zich prettig voelt.

“Het creëren van een veilig gevoel is essentieel. Elkaar niet uitlachen als iets misgaat en een omgeving creëren waarin fouten maken mag. Faalplezier noemen we dat”, aldus Wierda. Lourens realiseert zich dat het lijntje tussen veilig en onveilig soms dun kan zijn. “Dansen is uit je comfortzone gaan en als docent wil je dat zoveel mogelijk pushen om cursisten verder te helpen. Het is aan ons om ervoor te zorgen dat mensen zich veilig genoeg voelen om uit hun comfortzone te stappen.”

“We coachen ook altijd vanuit een positieve richting. Niet zeggen wat niet goed is, maar bijvoorbeeld hoe een beweging anders kan. Om zo de veiligheid te stimuleren”, zo vult Wierda aan. Van Denzel beaamt dat. “Bij gevorderde groepen laten we een paar wel eens een stukje voordoen. Dat vragen we altijd op een uitnodigende manier en nee is ook een antwoord.” “Al is het alleen maar dat deelnemers weten dat we met deze aspecten rekeninghouden”, zegt Lourens knikkend.

Volgens Pendulum is het beter om vooraf duidelijke grenzen te stellen dan achteraf te moeten ingrijpen. Het doel: een omgeving waarin iedereen met plezier kan dansen en zich durft te ontwikkelen. Een onderdeel van de missie van Dansschool Pendulum, opgericht in 2023, is een veilige dansomgeving bieden. “Het is heel belangrijk dat je zowel binnen het bestuur als onder docenten alles bespreekbaar maakt om zo een open cultuur te creëren. Waarbinnen cursisten zich vrij voelen”, concludeert Van Denzel. 

Uit de enquêtes komt volgens Van Denzel altijd naar voren dat mensen zich veilig voelen. De aandacht ervoor wordt gewaardeerd, bleek volgens Wierda uit een reactie op een enquête van de dansschool. “Iemand schreef: wat fijn dat jullie hiernaar vragen. Toen dachten we: precies daarom doen we dit.”